Teyrnged i Huw John 1939 – 2025
Rhagor 08/01/2026DAFYDD HUW JOHN
Yn ei gartref Maesglas, Peniel Caerfyrddin ar 13eg o Awst 2025 yn 86 oed bu farw Huw John, ac fe gofir amdano fel ‘Cymro i’r Carn’ a ffrind i bawb, ac un a fu yn trefnu ac yn galw Twmpathau Dawns ar hyd a lled Cymru am flynyddoedd lawer. Nodwedd arall oedd yn perthyn i Huw oedd ei hoffter i drefnu ac i gymryd rhan mewn Plygeiniau traddodiadol ar draws Cymru, heb sôn am ei weithgarwch cyson dros Blaid Cymru.
Fe ddaeth Plygain Capel Penygraig, lle bu Huw yn ddiacon ac Arweinydd y Gan am dros 30 mlynedd yn Blygain draddodiadol bwysig iawn ...
Trafod Llyfr Newydd am Dafydd Elis Thomas
Rhagor 21/11/2025Yn Neuadd y Plwyf, Llandaf, Caerdydd, Nos Wener 21 Tachwedd 2025, trefnwyd noson gan Gymdeithas Hanes Plaid Cymru i glywed Aled Eirug yn trafod ei lyfr newydd am Dafydd Elis-Thomas gyda Vaughan Roderick.
Roedd yr holi yn graff a chafwyd ambell berl nad oedd wedi’i chynnwys yn y llyfr.
Dyma recordiad sain o’r noson. Mae Aled yn ymddiheuro am y peswch sy’n torri ar draws y sain.
Teyrnged i Alan Jobbins 1940 – 2025
Rhagor 30/09/2025
O edrych ar ei gefndir, ‘doedd Alan Jobbins ddim y person mwyaf amlwg i sefydlu Cymdeithas Hanes Plaid Cymru. Ganed ef yn 1940 i deulu di-Gymraeg dosbarth gweithiol yn Aberhonddu. Roedd cenedlaethau ar ochr ei fam wedi byw ym Mrycheiniog ac roedd teulu ei dad wedi dilyn camlas Sir Fynwy o Gasnewydd cyn ymsefydlu yn y dref. Roedd ei dad yn weithgar gydag undeb y gweithwyr rheilffyrdd ac yn pleidleisio i’r Blaid Lafur a bu Alan yn gefnogol o’r Blaid Lafur yn ddyn ifanc, cyn iddo ddod yn weithgar gyda’r Blaid, mudiad cenedlaethol a dysgu Cymraeg yn yr 1970au.
Yn ddi-os bu dylanwad ei wraig, ...
Golwg ar 100 mlynedd Plaid Cymru yn y Llyfrgell Genedlaethol
Rhagor 11/12/2025Golwg ar 100 mlynedd Paid Cymru gan Rhys Evans yng nghylchgrawn Maniffesto 56 tudalen 24 y Llyfrgell Genedlaethol
Teyrnged i’r Barnwr Philip Richards (1946-2025)
Rhagor 30/10/2025Teyrnged i’r Barnwr Philip Richards (1946-2025)
Yn ei Angladd yn Amlosgfa Thornhill, Caerdydd, 8 Hydref, 2025
Mae hon yn dasg nad ydw i – nac eraill yn y gwasanaeth hwn heddiw – yn ei dymuno na’i mwynhau. Cafodd ei gwthio arnom gan ddigwyddiadau diweddar. Gellir dweud am bawb sy’n bresennol y prynhawn yma y byddai yn well gennym beidio â bod yn angladd ein ffrind, Philip Richards; ac mai gwell gennym fyddai petai Phil yn wych, yn ddisglair ac yn hwyliog yn ein plith o hyd. Ond yr ydym lle’r ydym – wedi ymgynnull i’w gofio; i rannu ein gwybodaeth amdano – ac, yn anad dim, ...Teyrngedau i Owen John Thomas 1939 – 2024
Rhagor 03/09/2025
Teyrnged Hywel
Mae fy nhad wedi’i amgylchynu gan ei bobl ef heddiw.
Byddai wedi mwynhau eich cwmni, cymaint o wynebau cyfarwydd i hel atgofion am yr hen ddyddiau.
Roeddwn i’n edmygu fy nhad, er na ddwedais hynny wrtho erioed.
Roedd fy nhad yn ‘multitasker’, yn athro yn ystod y dydd, yn ymgyrchydd gyda’r nos, ac yn ‘bouncer’ yng Ngllwb Ifor Bach ar y penwythnos.
Y llwybr hawdd mewn bywyd yw un o gydymffurfiaeth – mynd gyda’r llif, derbyn eich sefyllfa, a pheidio â gofyn am fwy.
Mae siarad yn erbyn anghyfiawnder, sefyll dros achos, a meiddio dychmygu dyfodol gwahanol yn gofyn am aberth personol ac yn dod â chost. Mae’n ...
Mynd i'r cynnwys
