Cymdeithas Carnhuanawc yn trafod Sefydlu Plaid Cymru
Rhagor 21/03/2026Ysgol Fore Cymdeithas Carnhuanawc
Sadwrn 7 Mawrth 2026, Insole Court, Ffordd Tyllgoed, Llandaf CF5 2LN
Thema’r Ysgol Fore oedd sefydlu Plaid Genedlaethol Cymru ychydig dros ganrif yn ôl. Cyfraniadau gan:
Ieuan Wyn Jones ar y symudiad o Gymru Fydd i Blaid Cymru
Arwel Vittle ar gyfraniad Mai Roberts i sefydlu Plaid Genedlaethol Cymru
Keith Bush ar E T John, y cyn-Aelod Seneddol Rhyddfrydol a ddaeth yn aelod dylanwadol o’r mudiad cenedlaethol yn ystod y dauddegau.
Anerchiad Ieuan Wyn Jones
Anerchiad Keith Bush
Golwg ar 100 mlynedd Plaid Cymru yn y Llyfrgell Genedlaethol
Rhagor 11/12/2025Golwg ar 100 mlynedd Paid Cymru gan Rhys Evans yng nghylchgrawn Maniffesto 56 tudalen 24 y Llyfrgell Genedlaethol

Teyrnged i’r Barnwr Philip Richards (1946-2025)
Rhagor 30/10/2025Teyrnged i’r Barnwr Philip Richards (1946-2025)
Yn ei Angladd yn Amlosgfa Thornhill, Caerdydd, 8 Hydref, 2025
Mae hon yn dasg nad ydw i – nac eraill yn y gwasanaeth hwn heddiw – yn ei dymuno na’i mwynhau. Cafodd ei gwthio arnom gan ddigwyddiadau diweddar. Gellir dweud am bawb sy’n bresennol y prynhawn yma y byddai yn well gennym beidio â bod yn angladd ein ffrind, Philip Richards; ac mai gwell gennym fyddai petai Phil yn wych, yn ddisglair ac yn hwyliog yn ein plith o hyd. Ond yr ydym lle’r ydym – wedi ymgynnull i’w gofio; i rannu ein gwybodaeth amdano – ac, yn anad dim, ...Teyrnged i Huw John 1939 – 2025
Rhagor 08/01/2026DAFYDD HUW JOHN

Yn ei gartref Maesglas, Peniel Caerfyrddin ar 13eg o Awst 2025 yn 86 oed bu farw Huw John, ac fe gofir amdano fel ‘Cymro i’r Carn’ a ffrind i bawb, ac un a fu yn trefnu ac yn galw Twmpathau Dawns ar hyd a lled Cymru am flynyddoedd lawer. Nodwedd arall oedd yn perthyn i Huw oedd ei hoffter i drefnu ac i gymryd rhan mewn Plygeiniau traddodiadol ar draws Cymru, heb sôn am ei weithgarwch cyson dros Blaid Cymru.
Fe ddaeth Plygain Capel Penygraig, lle bu Huw yn ddiacon ac Arweinydd y Gan am dros 30 mlynedd yn Blygain draddodiadol bwysig iawn ...
Trafod Llyfr Newydd am Dafydd Elis Thomas
Rhagor 21/11/2025Yn Neuadd y Plwyf, Llandaf, Caerdydd, Nos Wener 21 Tachwedd 2025, trefnwyd noson gan Gymdeithas Hanes Plaid Cymru i glywed Aled Eirug yn trafod ei lyfr newydd am Dafydd Elis-Thomas gyda Vaughan Roderick.
Roedd yr holi yn graff a chafwyd ambell berl nad oedd wedi’i chynnwys yn y llyfr.
Dyma recordiad sain o’r noson. Mae Aled yn ymddiheuro am y peswch sy’n torri ar draws y sain.

Teyrngedau i Owen John Thomas 1939 – 2024
Rhagor 03/09/2025
Teyrnged Hywel
Mae fy nhad wedi’i amgylchynu gan ei bobl ef heddiw.
Byddai wedi mwynhau eich cwmni, cymaint o wynebau cyfarwydd i hel atgofion am yr hen ddyddiau.
Roeddwn i’n edmygu fy nhad, er na ddwedais hynny wrtho erioed.
Roedd fy nhad yn ‘multitasker’, yn athro yn ystod y dydd, yn ymgyrchydd gyda’r nos, ac yn ‘bouncer’ yng Ngllwb Ifor Bach ar y penwythnos.
Y llwybr hawdd mewn bywyd yw un o gydymffurfiaeth – mynd gyda’r llif, derbyn eich sefyllfa, a pheidio â gofyn am fwy.
Mae siarad yn erbyn anghyfiawnder, sefyll dros achos, a meiddio dychmygu dyfodol gwahanol yn gofyn am aberth personol ac yn dod â chost. Mae’n ...