Sylfaenwyr

  • Dathlu 100 Mlynedd ym Mhenarth

    Nos Wener 12 Ionawr 2024 dathlwyd 100 mlynedd ers y cyfarfod cyntaf i sefydlu Plaid Cymru.

    Leanne Wood, Rosanne Reeves, Richard Wyn Jones, Gareth Clubb

    Dyma sylwadau Leanne Wood a Richard Wyn Jones ar ...

    Rhagor 13/01/2024
  • DATHLIAD CANMLWYDDIANT PLAID CYMRU 1924 – 2024

    DATHLIAD CANMLWYDDIANT PLAID CYMRU 1924 – 2024

    7pm Nos Wener 12fed Ionawr2024

    Canolfan Cymunedol Belle Vue, Albert Crescent, Penarth, CF64 1BY

    Tocyn: £10 (gostyngiadau ar gael)

    Hwylusydd:  Heledd Fychan Aelod Seneddol (Canol De Cymru)

    Ac yn sgwrsio:

    Leanne Wood, Arweinydd Plaid Cymru 2012-18

    Richard Wyn Jones, Cyfarwyddwr, Canolfan Llywodraethiant Cymru

    Rhagor 07/12/2023

  • Cyhoeddi Cylchlythyr

    Dyma Cylchlythyr  Hydref 2023 am weithgarwch Cymdeithas Hanes Plaid Cymru.

    Cliciwch i’w ddarllen >

     

    Rhagor 10/10/2023
  • Penyberth – Pam y Symudwyd yr Achos o Gymru?

    Mae ymchwil newydd yn dangos bod y penderfyniad dadleuol i symud achos llys llosgi Ysgol Fomio Penyberth o Gymru i Lundain wedi’i ysgogi gan bennaeth lleol yr heddlu yn hytrach na chan lywodraeth San Steffan.

    Cafodd tri o aelodau mwyaf blaenllaw’r Blaid, Saunders Lewis, Lewis Valentine a DJ Williams eu carcharu ...

    Rhagor 25/08/2023
  • Agweddau Cyfreithiol Achos Penyberth

     

    Dydd Iau 10 Awst ym Mhabell y Cymdeithasau 2 ar faes yr Eisteddfod yn Boduan, cafwyd darlith gan y bargyfreithiwr, awdur ac academig, Keith Bush, sy’n Gymrawd Cyfraith Cymru yng Nghanolfan Llywodraethiant Cymru.

    Bu’n trafod agweddau cyfreithiol achos y tri o aelodau mwyaf blaenllaw’r Blaid, Saunders Lewis, Lewis Valentine a DJ ...

    Rhagor 12/08/2023
  • Brian Arnold (1941-2023)

    Mae gwefan Cymdeithas Hanes Plaid Cymru’n cyhoeddi teyrnged i’r diweddar gyn-gynghorydd Brian Arnold, Ynysybwl, aelod ffyddlon o’r Blaid a chynghorydd gweithgar ac ymroddedig i’w gymuned.

    Ymunodd Brian â’r Blaid yn 1957 pan oedd 16 ...

    Rhagor 26/07/2023
  • 1997 Refferendwm a Cynulliad

    1997

    Ail Refferendwm ar ddatganoli – Cymru’n pleidleisio Ie!

     

    1999

    Etholiad cyntaf Cynulliad Cenedlaethol Cymru – Plaid Cymru’n cipio 17 o seddi

     

    Mehefin 1999

    Ethol dau Aelod Seneddol Ewropeaidd – Jill Evans ac Eurig Wyn

     

    2007

    Plaid Cymru mewn llywodraeth am y tro cyntaf, fel rhan o glymblaid

    Rhagor 15/06/2021
  • 1974 Tri Aelod Seneddol

    1974

    Plaid Cymru’n ennill tair sedd Seneddol yn etholiad mis Hydref – Dafydd Wigley (Caernarfon), Gwynfor Evans (Caerfyrddin) a Dafydd Elis Thomas (Meirionnydd)

     

    1976

    Canlyniadau cryf mewn etholiadau lleol, Plaid Cymru’n ennill Merthyr

     

    1979

    Refferendwm ar ddatganoli – Cymru’n pleidleisio Na

     

    1982

    Ar ôl brwydr hir S4C yn dechrau darlledu rhaglenni teledu yn Gymraeg

     

    Rhagor 15/06/2021
  • 1945 Gwynfor Evans yn Llywydd

    1945

    Ethol Gwynfor Evans yn Llywydd Plaid Cymru

     

    1953

    Cychwyn Ymgyrch Senedd i Gymru – 240,652 yn cefnogi’r ddeiseb

     

    1955

    Brwydr Cwm Tryweryn yn erbyn boddi pentref Cymraeg Capel Celyn

     

    14 Gorffennaf 1966

    Gwynfor Evans yn cipio sedd Caerfyrddin a dod yn Aelod Seneddol cyntaf Plaid Cymru mewn isetholiad hanesyddol

    Rhagor 15/06/2021
  • 1925 Cychwyn Plaid Cymru

    15 Awst 1925 

    Sefydlu Plaid Genedlaethol Cymru ym Mhwllheli

     

    1929  

    Lewis Valentine yn ennill 629 o bleidleisiau yn etholiad Seneddol cyntaf y Blaid

     

    1936  

    Llosgi’r ysgol fomio, Penyberth, Llŷn a charcharu tri arweinydd y Blaid – Saunders Lewis, Lewis Valentine a DJ Williams

    Rhagor 15/06/2021
  • Teyrnged i Drefnydd Allweddol Plaid Cymru

    Talwyd teyrngedau ar faes Eisteddfod Ynys Môn 2017 i Elwyn Roberts – un o hoelion wyth Plaid Cymru a fu’n allweddol i’w datblygiad yn ystod yr 20fed ganrif.

    Mewn sesiwn a drefnwyd gan Gymdeithas Hanes Plaid Cymru dywedodd Llywydd Anrhydeddus y Blaid Dafydd Wigley fod Elwyn Roberts yn ysbrydoliaeth i genhedlaeth ...

    Rhagor 14/08/2017
  • Lewis Valentine – Cyflwyniad Arwel Vittle

    Darlith yn Eisteddfod Genedlaethol Dinbych 5 Awst 2013
    20130805ArwelVittle
    gan Arwel Vittle

    ‘Lewis Valentine’

    Addysg

    Y Rhyfel Byd Cyntaf

    Yn yr Ysbyty

    1935LewisValentineRhagor 05/09/2013